Η διακεκριμένη αρχαιολόγος και ομότιμη καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας Όλγα Παλαγγιά είναι η νέα καλεσμένη του Terra Voices, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, στις 22:00, στο GRD Terra Radio. Μια συνάντηση αφιερωμένη στην αρχαία ελληνική γλυπτική, την εξέλιξη της ανθρώπινης μορφής στην τέχνη και τη σχέση των γλυπτών με την ιστορία, τη θρησκεία και την πολιτική εξουσία.
Πώς κατάφεραν οι αρχαίοι Έλληνες δημιουργοί να μετατρέψουν το μάρμαρο και τον χαλκό σε έργα που εξακολουθούν να προκαλούν θαυμασμό χιλιάδες χρόνια αργότερα; Τι μας αποκαλύπτουν τα αγάλματα για την κοινωνία που τα δημιούργησε; Και γιατί η αρχαία ελληνική γλυπτική παραμένει ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της παγκόσμιας ιστορίας της τέχνης;
Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, στις 22:00, το Terra Voices, η σειρά συνεντεύξεων του GRD Terra Radio, υποδέχεται την Όλγα Παλαγγιά, αρχαιολόγο και ομότιμη καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με σημαντική επιστημονική συνεισφορά στη μελέτη της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής.
Μέσα από τη νέα αυτή συνάντηση, το Terra Voices στρέφει το ενδιαφέρον του στην τέχνη της αρχαιότητας, εξετάζοντας πώς τα γλυπτά μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμες πηγές γνώσης για τις αντιλήψεις, τις αξίες και τις ιστορικές συνθήκες διαφορετικών εποχών.
Γιατί ένα αρχαίο άγαλμα δεν είναι απλώς ένα έργο τέχνης. Είναι ταυτόχρονα μια μαρτυρία για τον πολιτισμό που το δημιούργησε.
Από την ακαμψία στην κίνηση: Η εξέλιξη της ελληνικής γλυπτικής
Η ιστορία της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής αποτελεί μια συναρπαστική διαδρομή καλλιτεχνικών αναζητήσεων και τεχνικών επιτευγμάτων.
Από τους αρχαϊκούς κούρους και τις κόρες μέχρι τα γλυπτά της κλασικής και της ελληνιστικής περιόδου, οι δημιουργοί αναζήτησαν διαφορετικούς τρόπους απόδοσης της ανθρώπινης μορφής.
Η στάση του σώματος, η κίνηση, η έκφραση και η ανατομική παρατήρηση απέκτησαν σταδιακά νέες διαστάσεις.
Καλλιτέχνες όπως ο Φειδίας, ο Πολύκλειτος, ο Πραξιτέλης και ο Λύσιππος συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη της γλυπτικής, διαμορφώνοντας καλλιτεχνικές προσεγγίσεις που επηρέασαν μεταγενέστερες εποχές.
Ωστόσο, η ελληνική γλυπτική δεν υπήρξε μια ενιαία και αμετάβλητη παράδοση. Αντίθετα, εξελίχθηκε μέσα από διαφορετικά εργαστήρια, τοπικές ιδιαιτερότητες και ιστορικές συγκυρίες.
Η μελέτη της μας επιτρέπει να κατανοήσουμε όχι μόνο την ανάπτυξη των τεχνικών της, αλλά και τις μεταβολές στον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίες κοινωνίες αντιλαμβάνονταν το ανθρώπινο σώμα και την καλλιτεχνική αναπαράσταση.
Τα αγάλματα ως μαρτυρίες μιας ολόκληρης κοινωνίας
Στη σύγχρονη εποχή, τα αρχαία γλυπτά παρουσιάζονται συχνά ως αυτόνομα έργα τέχνης μέσα στις αίθουσες των μουσείων.
Στην αρχαιότητα, όμως, πολλά από αυτά είχαν συγκεκριμένες λειτουργίες και συνδέονταν άμεσα με τη θρησκευτική, πολιτική και κοινωνική ζωή.
Αγάλματα θεοτήτων κοσμούσαν ιερά και ναούς, αναθήματα αποτελούσαν εκφράσεις ευσέβειας, ενώ δημόσια μνημεία τιμούσαν πρόσωπα, γεγονότα και συλλογικές αξίες.
Η γλυπτική μπορούσε να λειτουργήσει ως μέσο προβολής της πολιτικής ισχύος, διατήρησης της μνήμης ή διαμόρφωσης της δημόσιας εικόνας σημαντικών προσωπικοτήτων.
Αυτή η διάσταση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν εξετάζουμε την τέχνη σε συνάρτηση με την ιστορία.
Τι μπορεί να μας αποκαλύψει ένα άγαλμα για την εξουσία, τη θρησκεία και τις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής του;
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στην καλλιτεχνική του μορφή, αλλά και στον τόπο όπου είχε τοποθετηθεί, στον σκοπό της δημιουργίας του και στο ιστορικό περιβάλλον στο οποίο ανήκε.
Η ομορφιά, η ανθρώπινη μορφή και τα ιδανικά της αρχαιότητας
Η ανθρώπινη μορφή κατέχει κεντρική θέση στην αρχαία ελληνική τέχνη.
Οι αναλογίες, η ισορροπία, η κίνηση και η έκφραση αποτέλεσαν αντικείμενα συστηματικής καλλιτεχνικής αναζήτησης.
Ωστόσο, οι αντιλήψεις για την ομορφιά δεν ήταν στατικές ούτε κοινές σε όλες τις περιόδους.
Τα γλυπτά αντανακλούν διαφορετικές αισθητικές επιλογές, κοινωνικές αξίες και ιδεολογικές προσεγγίσεις.
Η μελέτη τους επιτρέπει να αναγνωρίσουμε πώς η τέχνη συνδέθηκε με τις αντιλήψεις για το ιδανικό σώμα, την ηλικία, το φύλο, την κοινωνική θέση και την ανθρώπινη ταυτότητα.
Παράλληλα, η αρχαία ελληνική γλυπτική θέτει ένα ευρύτερο ερώτημα: κατά πόσο η τέχνη αναπαριστά την πραγματικότητα και κατά πόσο δημιουργεί ένα ιδανικό πρότυπο του ανθρώπου;

Από τα αρχαία εργαστήρια στα σύγχρονα μουσεία
Η διαδρομή ενός αρχαίου γλυπτού δεν ολοκληρώνεται τη στιγμή της δημιουργίας του.
Πολλά έργα μετακινήθηκαν, καταστράφηκαν, επαναχρησιμοποιήθηκαν ή διασώθηκαν αποσπασματικά μέσα στους αιώνες.
Ορισμένα από τα σημαντικότερα γλυπτικά δημιουργήματα της ελληνικής αρχαιότητας είναι σήμερα γνωστά κυρίως μέσα από μεταγενέστερα ρωμαϊκά αντίγραφα.
Η επιστημονική έρευνα καλείται επομένως να αντιμετωπίσει σύνθετα ερωτήματα σχετικά με τη χρονολόγηση, την απόδοση έργων σε συγκεκριμένους καλλιτέχνες, την αρχική τους μορφή και τις συνθήκες δημιουργίας τους.
Παράλληλα, η παρουσία αρχαίων γλυπτών σε μουσεία διαφορετικών χωρών έχει αναδείξει σύγχρονους προβληματισμούς γύρω από την πολιτιστική κληρονομιά, την προέλευση των συλλογών και τη σημασία του ιστορικού πλαισίου των έργων.
Η αρχαιολογία, επομένως, δεν περιορίζεται στη μελέτη του παρελθόντος. Συμμετέχει και σε έναν διαρκή διάλογο για τον τρόπο με τον οποίο οι σημερινές κοινωνίες προσεγγίζουν, προστατεύουν και ερμηνεύουν την πολιτιστική τους κληρονομιά.
Γιατί η αρχαία ελληνική γλυπτική παραμένει επίκαιρη
Από την Αναγέννηση μέχρι τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, η αρχαία ελληνική γλυπτική έχει αποτελέσει σημείο αναφοράς για γενιές καλλιτεχνών και μελετητών.
Η επιρροή της εντοπίζεται στην ιστορία της τέχνης, στην αρχιτεκτονική, στη φωτογραφία και σε πολλές ακόμη μορφές οπτικής έκφρασης.
Ωστόσο, η διαχρονική αξία της δεν περιορίζεται στην αισθητική της επίδραση.
Μέσα από τα αρχαία γλυπτά μπορούμε να προσεγγίσουμε διαφορετικές αντιλήψεις για τον άνθρωπο, την εξουσία, τη θρησκεία και τη συλλογική μνήμη.
Η συζήτηση με την Όλγα Παλαγγιά προσφέρει την ευκαιρία να εξετάσουμε την ελληνική γλυπτική πέρα από την επιφανειακή εικόνα των διάσημων αγαλμάτων, αναζητώντας τις ιστορίες, τις ιδέες και τις κοινωνίες που βρίσκονται πίσω από αυτά.
Γιατί η αρχαία τέχνη δεν μας δείχνει μόνο πώς δημιουργούσαν οι άνθρωποι. Μας αποκαλύπτει και πώς αντιλαμβάνονταν τον κόσμο.
Terra Voices: Η γνώση αποκτά φωνή
Το Terra Voices είναι η σειρά συνεντεύξεων του GRD Terra Radio, που φιλοξενεί προσωπικότητες από την επιστήμη, την ιστορία, την αρχαιολογία, την τέχνη και τον πολιτισμό.
Μέσα από ουσιαστικές συζητήσεις, η σειρά επιδιώκει να φέρει το κοινό πιο κοντά στους ανθρώπους που παράγουν γνώση, ερευνούν το παρελθόν και διαμορφώνουν νέους τρόπους κατανόησης του κόσμου.
Μετά τις συναντήσεις με προσωπικότητες όπως ο Roderick Beaton, ο Γιώργος Παξινός, ο Χρήστος Ζερεφός, η Τζέλη Χατζηδημητρίου, ο Νεκτάριος Ταβερναράκης, ο Costas Picadas και ο Γιώργος Βαβουρανάκης, το Terra Voices συνεχίζει με την Όλγα Παλαγγιά.
Αυτή τη φορά, το ταξίδι μάς οδηγεί στον κόσμο της αρχαίας ελληνικής γλυπτικής και στην ιστορία που διατηρείται μέσα από το μάρμαρο και τον χαλκό.
Μια συνάντηση για την τέχνη που ξεπέρασε τους αιώνες και εξακολουθεί να συνομιλεί με το παρόν.
Πότε και πού θα μεταδοθεί
TERRA VOICES | ΟΛΓΑ ΠΑΛΑΓΓΙΑ
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 | 22:00
GRD Terra Radio
Ακούστε τη συνέντευξη στο www.grdiscovery.com.
Από την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, το επεισόδιο θα είναι διαθέσιμο on demand σε Spotify και Apple Podcasts.
Terra Voices — Ideas worth listening to.
Μια παραγωγή του GRD Terra Radio | GRDiscovery.