Ο Βενιζέλος Γ. Γαβριλάκης είναι ένας από τους λίγους διεθνώς αναγνωρισμένους ειδικούς στη συντήρηση και αποκατάσταση έργων τέχνης, με ιδιαίτερη εξειδίκευση στις βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, καθώς και στους πίνακες ζωγραφικής. Με περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας και σημαντική διεθνή παρουσία, έχει συνεργαστεί με κορυφαίους οργανισμούς, μουσεία και εκκλησιαστικά ιδρύματα, συμβάλλοντας στη διάσωση πολύτιμων έργων πολιτιστικής κληρονομιάς. Ως President του VENIS STUDIOS, συνεχίζει να δραστηριοποιείται ανάμεσα στην Ευρώπη, την Αμερική και τη Μέση Ανατολή, συνδυάζοντας επιστημονική γνώση και καλλιτεχνική ευαισθησία, με στόχο τη διατήρηση της αυθεντικότητας και της ιστορικής αξίας κάθε έργου, συμβάλλοντας έτσι στη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ποια είναι η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στον αγιογράφο και τον συντηρητή έργων τέχνης, τόσο σε τεχνικό όσο και σε φιλοσοφικό επίπεδο;

Ο αγιογράφος είναι ο ειδικός που διαθέτει τις τεχνικές, θεωρητικές, αλλά και τις απαραίτητες θεολογικές γνώσεις και την κατάρτιση που απαιτούνται για τη δημιουργία και ζωγραφική νέων εικόνων, τοιχογραφιών κ.λπ., καθώς και για την ορθή, σύμφωνα με την αγιογραφική παράδοση, απόδοση των ιερών μορφών και παραστάσεων. Επιπλέον, γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες που διέπουν τον αγιογραφικό διάκοσμο των ναών. Με άλλα λόγια, η δημιουργία νέων εικόνων αποτελεί τον βασικό ρόλο του αγιογράφου.

Από την άλλη πλευρά, ο συντηρητής εικόνων διαθέτει την απαραίτητη θεωρητική και πρακτική κατάρτιση, καθώς και τις εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις και εμπειρία που απαιτούνται για τη συντήρηση και διάσωση παλαιών εικόνων. Συνεπώς, το έργο του αφορά αποκλειστικά τη διατήρηση και αποκατάσταση υφιστάμενων έργων τέχνης και όχι τη δημιουργία νέων.

Κατά συνέπεια, όταν έχουμε μια παλαιά εικόνα που χρήζει συντήρησης, οφείλουμε να απευθυνόμαστε σε εξειδικευμένο επαγγελματία συντηρητή και όχι σε αγιογράφο, όπως αντίστοιχα για τη δημιουργία μιας νέας εικόνας απευθυνόμαστε σε αγιογράφο.

Βεβαίως, υπάρχουν συντηρητές που διαθέτουν και αγιογραφικό υπόβαθρο και μπορούν να δημιουργήσουν εικόνες, καθώς και αγιογράφοι με σχετικές γνώσεις συντήρησης. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη σαφούς διάκρισης των δύο ειδικοτήτων.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επιδεικνύεται προσοχή στο ζήτημα αυτό, καθώς πολλές παλαιές εικόνες έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες φθορές από μη εξειδικευμένα και ακατάλληλα άτομα, τα οποία, χωρίς την απαιτούμενη επιστημονική γνώση και υπευθυνότητα απέναντι σε αυτά τα ιερά κειμήλια, προβαίνουν σε αυθαίρετες «επεμβάσεις». Δυστυχώς, το ευρύ κοινό συχνά αδυνατεί να αντιληφθεί τις συνέπειες τέτοιων παρεμβάσεων, εστιάζοντας κυρίως στο χαμηλό κόστος και σε ένα επιφανειακά «βελτιωμένο» αισθητικό αποτέλεσμα.

Ως εκ τούτου, όταν κάποιος δεν έχει τη δυνατότητα να αναθέσει τη συντήρηση μιας εικόνας σε κατάλληλο και έμπειρο επαγγελματία συντηρητή, είναι προτιμότερο να τη διατηρεί στην παρούσα κατάστασή της, ώστε να αποφεύγονται περαιτέρω καταστροφές. Η ευθύνη για τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αποτελεί συλλογική υποχρέωση όλων μας.

Πώς διαμορφώθηκε η φιλοσοφία σας γύρω από τη συντήρηση έργων τέχνης μέσα από την εμπειρία σας σε διαφορετικές χώρες και πολιτιστικά περιβάλλοντα;

Η φιλοσοφία μου δεν διαμορφώθηκε στιγμιαία· είναι το αποτέλεσμα μιας διαδρομής άνω των τριών δεκαετιών μέσα από διαφορετικούς πολιτισμούς, παραδόσεις και ιστορικά συμφραζόμενα. Κάθε έργο τέχνης που είχα την τιμή να αγγίξω — από βυζαντινές εικόνες έως έργα δυτικής ζωγραφικής — λειτούργησε ως ένας σιωπηλός δάσκαλος.

Μέσα από αυτή τη διαδρομή, κατανόησα ότι η συντήρηση δεν είναι απλώς μια τεχνική πράξη αποκατάστασης φθορών. Είναι μια πράξη ευθύνης, σεβασμού και βαθιάς ηθικής συνείδησης. Το έργο τέχνης δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο· είναι φορέας μνήμης, πίστης, ταυτότητας και πολιτιστικής συνέχειας.

Η επαφή μου με διαφορετικά πολιτιστικά περιβάλλοντα ενίσχυσε την πεποίθησή μου ότι, παρά τις αισθητικές και τεχνοτροπικές διαφοροποιήσεις, η ουσία παραμένει κοινή: η ανάγκη του ανθρώπου να διατηρήσει το αποτύπωμά του στον χρόνο. Εκεί ακριβώς τοποθετείται ο ρόλος του συντηρητή — όχι ως απλού τεχνίτη, αλλά ως θεματοφύλακα της ιστορίας.

Η προσέγγισή μου στηρίζεται σε αδιαπραγμάτευτες αρχές: απόλυτος σεβασμός στην αυθεντικότητα, ελάχιστη και απολύτως τεκμηριωμένη επέμβαση, χρήση συμβατών και αναστρέψιμων υλικών, καθώς και πλήρης κατανόηση τόσο της υλικής όσο και της πνευματικής υπόστασης του έργου. Ιδιαίτερα στα ιερά αντικείμενα, η συντήρηση οφείλει να προσεγγίζεται με ταπεινότητα και επίγνωση του λειτουργικού τους χαρακτήρα.

Για μένα, η συντήρηση δεν είναι απλώς επάγγελμα· είναι λειτούργημα. Είναι μια συνεχής άσκηση ευθύνης απέναντι στο παρελθόν και μια σιωπηλή δέσμευση προς το μέλλον. Κάθε επέμβαση αποτελεί μια πράξη εμπιστοσύνης: το έργο μάς «παραδίδεται» προσωρινά, με την υποχρέωση να το διαφυλάξουμε και να το μεταδώσουμε ακέραιο στις επόμενες γενιές. Αυτή η φιλοσοφία, διαμορφωμένη μέσα από εμπειρία, γνώση και αφοσίωση, δεν αποτελεί απλώς επαγγελματική κατεύθυνση· αποτελεί τρόπο ζωής.

Σε ποιο βαθμό η εκπαίδευσή σας στο Άγιο Όρος επηρέασε την προσέγγισή σας στη βυζαντινή τέχνη και την αυθεντικότητα των έργων;

Η εκπαίδευσή μου στο Άγιο Όρος, σε συνδυασμό με τη μακρόχρονη εμπειρία μου στη μελέτη και συντήρηση των ανεκτίμητων θησαυρών του, αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση της αντίληψής μου για τη βυζαντινή τέχνη και την έννοια της αυθεντικότητας.

Το Άγιο Όρος δεν είναι απλώς ένας τόπος· είναι ένα ζωντανό εργαστήριο παράδοσης, όπου η τέχνη, η πίστη και η ιστορία συνυπάρχουν αδιάκοπα επί αιώνες. Εκεί, η βυζαντινή τέχνη δεν προσεγγίζεται ως αισθητικό αντικείμενο, αλλά ως φορέας πνευματικότητας και λειτουργικής εμπειρίας. Αυτή η βιωματική διάσταση υπήρξε καθοριστική για την προσωπική μου πορεία.

Μέσα από αυτή την εμπειρία, κατανόησα ότι η αυθεντικότητα ενός έργου δεν περιορίζεται μόνο στα υλικά και την τεχνική του υπόσταση, αλλά επεκτείνεται και στο πνευματικό του περιεχόμενο, στη λειτουργία του και στη θέση του μέσα στον χρόνο και την παράδοση. Η συντήρηση, επομένως, δεν μπορεί να είναι μια απλή τεχνική διαδικασία· απαιτεί βαθιά κατανόηση, σεβασμό και ευαισθησία απέναντι στον χαρακτήρα και την αποστολή του έργου.

Η επαφή μου με το Άγιο Όρος ενίσχυσε την προσήλωσή μου σε αρχές όπως ο απόλυτος σεβασμός στην αυθεντικότητα, η αποφυγή επεμβάσεων που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του έργου και η διατήρηση των ιστορικών του ιχνών ως αναπόσπαστου μέρους της ταυτότητάς του. Παράλληλα, μου δίδαξε την αξία της ταπεινότητας απέναντι στο έργο τέχνης. Ο συντηρητής δεν καλείται να «επέμβει» επιθετικά, αλλά να διαφυλάξει, να κατανοήσει και να υπηρετήσει το έργο, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος.

Σε μεγάλο βαθμό, λοιπόν, η εμπειρία μου στο Άγιο Όρος δεν επηρέασε απλώς την τεχνική μου προσέγγιση, αλλά διαμόρφωσε μια ολιστική φιλοσοφία, όπου η επιστήμη, η τέχνη και η πνευματικότητα συνυπάρχουν αρμονικά. Αυτή η φιλοσοφία αποτελεί μέχρι σήμερα τον πυρήνα της επαγγελματικής και προσωπικής μου ταυτότητας.

Πώς συνδυάζετε την επιστημονική μεθοδολογία με την καλλιτεχνική ευαισθησία κατά τη διαδικασία της συντήρησης;

Η συντήρηση, από τη φύση της, αποτελεί μια απόλυτα ισορροπημένη σύζευξη επιστήμης και τέχνης. Η ορθή εφαρμογή της προϋποθέτει όχι μόνο άριστη γνώση της επιστημονικής μεθοδολογίας, αλλά και βαθιά καλλιτεχνική ευαισθησία.

Η επιστήμη παρέχει τα εργαλεία: ανάλυση υλικών, διάγνωση φθορών, κατανόηση των μηχανισμών αλλοίωσης και επιλογή κατάλληλων, συμβατών και αναστρέψιμων μεθόδων επέμβασης. Από την άλλη πλευρά, η τέχνη καθοδηγεί την κρίση, την αισθητική αντίληψη και την ικανότητα του συντηρητή να «διαβάζει» το έργο, να αντιλαμβάνεται τη γλώσσα του δημιουργού και να σέβεται τον χαρακτήρα και την ιστορικότητά του.

Η ουσία βρίσκεται στην ισορροπία αυτών των δύο παραμέτρων. Ο συντηρητής οφείλει να γνωρίζει με ακρίβεια πού τελειώνει η επιστήμη και πού αρχίζει η τέχνη — και κυρίως πώς αυτές συνυπάρχουν χωρίς η μία να υπερβαίνει ή να αλλοιώνει την άλλη. Κάθε επέμβαση πρέπει να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη, αλλά και αισθητικά διακριτική, ώστε να μην προδίδει την αυθεντικότητα του έργου.

Για τον λόγο αυτό, η φιλοσοφία που διέπει τη δουλειά μας συνοψίζεται στο μότο του VENIS STUDIOS: «Η Τέχνη της Επιστήμης της Συντήρησης και Αποκατάστασης». Πρόκειται για μια αρχή που αντικατοπτρίζει την καθημερινή πρακτική μας: μια συνεχή και συνειδητή ισορροπία μεταξύ γνώσης και ευαισθησίας, τεκμηρίωσης και αντίληψης, λογικής και αισθητικής. Σε αυτή ακριβώς τη σύνθεση βρίσκεται η ουσία της υψηλού επιπέδου συντήρησης.

Ποιος είναι ο ρόλος της έρευνας προέλευσης (provenance) στην αξιολόγηση και διαχείριση ενός έργου τέχνης;

Η έρευνα προέλευσης (provenance) αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα στην αξιολόγηση και διαχείριση ενός έργου τέχνης, καθώς συνδέεται άμεσα με την αυθεντικότητα, τη νομιμότητα και την ιστορική του ταυτότητα.

Δεν αφορά απλώς την επιβεβαίωση της γνησιότητας ή τη διάκριση ενός έργου από πλαστά ή αντίγραφα· επεκτείνεται στην πλήρη ιχνηλάτηση της διαδρομής του μέσα στον χρόνο — από τη δημιουργία του έως τη σημερινή του κατάσταση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αποκαλύπτονται σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τους προηγούμενους κατόχους, τη γεωγραφική του πορεία, τις συνθήκες μεταβίβασης, καθώς και πιθανές επεμβάσεις ή αποκαταστάσεις που έχει υποστεί.

Η τεκμηριωμένη προέλευση ενισχύει καθοριστικά την αξιοπιστία και την επιστημονική αξία ενός έργου, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζει άμεσα τη μουσειακή, συλλεκτική και εμπορική του αξία. Παράλληλα, διασφαλίζει τη νομιμότητα της κατοχής και προστατεύει από ζητήματα που σχετίζονται με παράνομη διακίνηση ή αμφισβητούμενη ιδιοκτησία.

Από τη σκοπιά της συντήρησης, η γνώση της προέλευσης αποτελεί κρίσιμο εργαλείο. Επιτρέπει στον συντηρητή να κατανοήσει βαθύτερα το ιστορικό πλαίσιο του έργου, τις τεχνικές και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν, καθώς και τις αλλοιώσεις που έχει υποστεί με την πάροδο του χρόνου. Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια πιο στοχευμένη, τεκμηριωμένη και ηθικά ορθή στρατηγική επέμβασης.

Συνολικά, η έρευνα provenance δεν είναι μια δευτερεύουσα διαδικασία, αλλά αναπόσπαστο μέρος της επιστημονικής προσέγγισης στη διαχείριση έργων τέχνης. Αποτελεί τη «βιογραφία» του έργου και το θεμέλιο πάνω στο οποίο βασίζεται κάθε υπεύθυνη απόφαση — είτε αφορά την πιστοποίηση, είτε τη συντήρηση, είτε την παρουσίασή του στο κοινό.

Πώς διαχειρίζεστε έργα υψηλής αξίας ή ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας σε επίπεδο ευθύνης και λήψης αποφάσεων;

Η διαχείριση ενός έργου τέχνης — είτε πρόκειται για έργο υψηλής οικονομικής αξίας είτε για ένα λιγότερο γνωστό ή μη προβεβλημένο αντικείμενο — δεν καθορίζεται από την αγοραία του αποτίμηση, αλλά από την ουσία και τη σημασία του ως φορέα πολιτισμού.

Προσωπικά, αντιμετωπίζω κάθε έργο τέχνης με τον ίδιο βαθμό σεβασμού, υπευθυνότητας και επιστημονικής προσέγγισης. Ένα ιστορικό κειμήλιο δεν αξιολογείται αποκλειστικά με βάση την οικονομική του αξία· φέρει μνήμες, ιστορία, ταυτότητα και πολιτιστική συνέχεια. Κατά συνέπεια, η ευθύνη απέναντί του είναι πάντα απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη.

Σε επίπεδο λήψης αποφάσεων, η προσέγγισή μου βασίζεται σε τεκμηριωμένη ανάλυση, διεπιστημονική συνεργασία όπου απαιτείται, και αυστηρή προσήλωση στις αρχές της συντήρησης: σεβασμός στην αυθεντικότητα, ελάχιστη επέμβαση, αναστρεψιμότητα και πλήρης τεκμηρίωση. Δεν υπάρχουν «εκπτώσεις» στη μεθοδολογία ανάλογα με την αξία του έργου.

Η ουσία βρίσκεται στην ηθική στάση του συντηρητή. Όπως ένας ιατρός οφείλει να παρέχει την ίδια φροντίδα σε κάθε ασθενή, ανεξαρτήτως κοινωνικής ή οικονομικής κατάστασης, έτσι και ο συντηρητής οφείλει να προσεγγίζει κάθε έργο τέχνης με την ίδια ακεραιότητα και επαγγελματισμό.

Η ευθύνη δεν αυξάνεται λόγω της οικονομικής αξίας, αλλά λόγω της πολιτιστικής σημασίας — και αυτή, σε διαφορετικό βαθμό, υπάρχει σε κάθε έργο. Για τον λόγο αυτό, η διαχείριση βασίζεται σε μια σταθερή αρχή: απόλυτος σεβασμός προς το έργο και τη διαχρονική του αξία, ανεξαρτήτως εξωτερικών παραμέτρων.

Τι σημαίνει για εσάς ο χαρακτηρισμός «The Art Doctor» και πώς αντανακλά τη δουλειά και την προσέγγισή σας;

Ο χαρακτηρισμός «The Art Doctor» αποτελεί για μένα μια ουσιαστική και συμβολική απόδοση του ρόλου του συντηρητή έργων τέχνης. Είναι ένας όρος που χρησιμοποιώ για να περιγράψω, με απλό αλλά ακριβή τρόπο, την αποστολή μας: τη «θεραπεία» των έργων τέχνης.

Όπως ο ιατρός διαγιγνώσκει, κατανοεί και θεραπεύει τον άνθρωπο, έτσι και ο συντηρητής καλείται να μελετήσει, να αναλύσει και να αποκαταστήσει ένα έργο τέχνης. Πίσω από κάθε επέμβαση προηγείται «διάγνωση»: ανάλυση των υλικών, κατανόηση των φθορών, αξιολόγηση της κατάστασης και επιλογή της κατάλληλης μεθοδολογίας. Η διαδικασία αυτή απαιτεί επιστημονική γνώση, εμπειρία, ακρίβεια και υπευθυνότητα — ακριβώς όπως και στην ιατρική επιστήμη.

Ωστόσο, η έννοια του «The Art Doctor» δεν περιορίζεται μόνο στη διαδικασία της αποκατάστασης. Εμπεριέχει και τη βαθύτερη ευθύνη που έχουμε απέναντι στο ίδιο το έργο. Δεν «διορθώνουμε» απλώς· φροντίζουμε, διαφυλάσσουμε και σεβόμαστε την ταυτότητα, την ιστορία και την αυθεντικότητά του.

Ο όρος αυτός αντανακλά πλήρως την προσέγγισή μου: μια συνειδητή ισορροπία ανάμεσα στην επιστημονική ακρίβεια και την ευαισθησία απέναντι στο έργο. Κάθε έργο αντιμετωπίζεται ως μια μοναδική «περίπτωση», που απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση, προσοχή και σεβασμό. Τελικά, το «The Art Doctor» δεν είναι απλώς ένας χαρακτηρισμός· είναι μια φιλοσοφία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τη συντήρηση: ως μια πράξη φροντίδας, ευθύνης και βαθιάς αφοσίωσης στη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ποια είναι τα βασικά κριτήρια για την επιλογή των μεθόδων και υλικών που χρησιμοποιείτε σε ένα έργο;

Τα βασικά κριτήρια για την επιλογή των μεθόδων και υλικών καθορίζονται πάντοτε από τη φύση και τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε έργου. Κάθε αντικείμενο είναι μοναδικό και απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη το είδος του, τα πρωτογενή υλικά κατασκευής, τις τεχνικές που έχουν χρησιμοποιηθεί, καθώς και την κατάσταση διατήρησής του.

Η φιλοσοφία μας βασίζεται πρωτίστως στην αρχή της συμβατότητας. Όπου είναι εφικτό, επιδιώκουμε τη χρήση υλικών και τεχνικών που βρίσκονται σε άμεση συνάφεια με τα αυθεντικά, ώστε να εξασφαλίζεται η ομοιογένεια και η σταθερότητα του έργου στο πέρασμα του χρόνου. Η σωστή «συνεργασία» μεταξύ παλαιών και νέων υλικών είναι καθοριστική για τη μακροβιότητα της επέμβασης και την αποφυγή μελλοντικών προβλημάτων.

Παράλληλα, η επιλογή των μεθόδων διέπεται από τις θεμελιώδεις αρχές της σύγχρονης συντήρησης: ελάχιστη επέμβαση, αναστρεψιμότητα, τεκμηρίωση και απόλυτος σεβασμός στην αυθεντικότητα του έργου. Κάθε υλικό που χρησιμοποιείται αξιολογείται όχι μόνο ως προς την αποτελεσματικότητά του, αλλά και ως προς τη συμπεριφορά του στον χρόνο.

Ιδιαίτερα στα παλαιά έργα και, κυρίως, στις βυζαντινές εικόνες, η εις βάθος μελέτη και γνώση των παραδοσιακών και ιστορικών τεχνικών κατασκευής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Η έρευνα και η εξειδίκευση σε αυτές τις τεχνικές μάς επιτρέπουν να επιλέγουμε λύσεις που εξασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή συμβατότητα με τα αρχικά υλικά, διατηρώντας παράλληλα τη δομική και αισθητική ακεραιότητα του έργου.

Συνολικά, η επιλογή υλικών και μεθόδων δεν είναι ποτέ τυχαία· αποτελεί αποτέλεσμα επιστημονικής ανάλυσης, εμπειρίας και βαθιάς κατανόησης του ίδιου του έργου. Στόχος είναι πάντα η διασφάλιση της μακροχρόνιας διατήρησής του, χωρίς επεμβάσεις που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα ή τη συμπεριφορά του στο μέλλον.

Πώς συμβάλλει η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και ιδρύματα στην εξέλιξη του τομέα της συντήρησης;

Η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και κορυφαία ιδρύματα αποτελεί θεμέλιο λίθο για την πρόοδο της επιστήμης της συντήρησης. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες επιτυγχάνεται η συνεχής ανταλλαγή γνώσεων, μεθοδολογιών και τεχνολογιών, ενώ παράλληλα προάγεται η τυποποίηση διαδικασιών και η διασφάλιση υψηλών προτύπων ποιότητας σε κάθε έργο.

Η συμμετοχή σε διεθνή δίκτυα και προγράμματα ενισχύει την ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων, διευρύνει την επιστημονική οπτική και υποστηρίζει την ανάπτυξη νέων, καινοτόμων προσεγγίσεων στη συντήρηση διαφόρων υλικών και τεχνικών. Επιπλέον, η συνεργασία αυτή προάγει τη διαρκή κατάρτιση των συντηρητών και ενισχύει τη δημιουργία ενός κοινού, παγκόσμιου σώματος γνώσης, που συμβάλλει στην αειφόρο διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Σε προσωπικό επίπεδο, η διεθνής συνεργασία δεν περιορίζεται απλώς στην τεχνική υποστήριξη ή την επιστημονική καθοδήγηση· αποτελεί πηγή έμπνευσης και καινοτομίας, επιτρέποντας στον συντηρητή να διαμορφώνει ολοκληρωμένες στρατηγικές διαχείρισης και προστασίας έργων τέχνης και πολιτιστικών αντικειμένων, με σεβασμό στην αυθεντικότητα, την ιστορική αξία και την ηθική της επιστήμης.

Ποια είναι η σημασία της εκπαίδευσης και της μεταφοράς γνώσης στις επόμενες γενιές συντηρητών;

Η εκπαίδευση και η συστηματική μεταφορά γνώσεων αποτελούν θεμέλιο της επιστήμης της συντήρησης. Η μεταλαμπάδευση εμπειριών και τεχνικών από τους έμπειρους συντηρητές στις νεότερες γενιές δεν είναι απλώς επαγγελματική υποχρέωση· αποτελεί ηθικό καθήκον και αναπόσπαστο στοιχείο της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η διαρκής εκπαίδευση και καθοδήγηση νέων συντηρητών εξασφαλίζει τη συνέχεια της επιστήμης, προάγει την ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών και τεχνικών και δημιουργεί ένα βιώσιμο, δυναμικό δίκτυο γνώσης. Προσωπικά, θεωρώ ότι η ανοιχτή και ειλικρινής μετάδοση γνώσεων είναι καθοριστική· πάντα στηρίζω και ενθαρρύνω τη νέα γενιά να εξερευνά, να μαθαίνει και να συνεισφέρει ενεργά στην προστασία και διάσωση της ιστορίας και του πολιτισμού μας.

Ως President του VENIS STUDIOS, ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και τον ρόλο της συντήρησης σε αυτό;

Το όραμά μου για το μέλλον της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς επικεντρώνεται σε δύο θεμελιώδεις πυλώνες: την προστασία και διάσωση του μέγιστου δυνατού αριθμού πολιτιστικών θησαυρών και τη μεταλαμπάδευση γνώσεων και δεξιοτήτων στις επόμενες γενιές συντηρητών. Κάθε έργο τέχνης ή αντικείμενο πολιτιστικής αξίας αποτελεί μοναδικό μάρτυρα της ανθρώπινης ιστορίας· η διατήρηση της αυθεντικότητάς του και η προστασία του από φθορά, περιβαλλοντικούς παράγοντες ή ακατάλληλες επεμβάσεις αποτελούν πρωταρχική ευθύνη μας.

Η συντήρηση, όπως την αντιλαμβάνομαι, δεν είναι απλώς τεχνική διαδικασία· είναι επιστημονική και ηθική δέσμευση, ένας ζωντανός διάλογος με το παρελθόν που επιτρέπει στην ιστορία να μεταφερθεί στο μέλλον με σεβασμό και ακρίβεια. Μέσα από διεθνείς συνεργασίες, συνεχή έρευνα, καινοτόμες μεθόδους και τεχνολογικές προσεγγίσεις, στοχεύουμε στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων στρατηγικών προστασίας και συντήρησης που υπερβαίνουν γεωγραφικά και πολιτισμικά όρια.

Παράλληλα, η εκπαίδευση και η καθοδήγηση της νέας γενιάς συντηρητών αποτελεί προσωπική δέσμευση και στρατηγική προτεραιότητα. Η διαρκής μεταλαμπάδευση γνώσεων, τεχνικών και επιστημονικής εμπειρίας εξασφαλίζει τη συνέχεια της επιστήμης, την ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών και τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου, δυναμικού δικτύου γνώσης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι νέοι συντηρητές όχι μόνο αποκτούν δεξιότητες, αλλά εμπνέονται να προάγουν την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο VENIS STUDIOS, βλέπουμε τη συντήρηση ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, συνδυάζοντας επιστημονική αυστηρότητα, ηθική ευθύνη και δημιουργικότητα. Μέσα από αυτό το όραμα, επιδιώκουμε η πολιτιστική κληρονομιά να παραμείνει ζωντανή, προσβάσιμη και πηγή γνώσης και έμπνευσης για τις μελλοντικές γενιές, διασφαλίζοντας ότι η τέχνη και η ιστορία συνεχίζουν να «μιλούν» σε κάθε εποχή.

Για το GRDiscovery

Συνέντευξη: Μαρία Τσεκούρα