Στους πρόποδες του όρους Ίσμαρου, 29 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Κομοτηνής, βρίσκεται ένας μικρός τόπος, η προέλευση του οποίου αναφέρεται πρώτη φορά στην Οδύσσεια του Ομήρου.
Νίκος Κόκκας (travel.gr)
Πρόκειται για τη Μαρώνεια, η μαγεία της οποίας κρύβεται στην ιστορία και στους θρύλους της, με τον πιο πρόσφατο να σχετίζεται με τον μυθικό θησαυρό του Καπετάν Πέτκο Βοϊβόδα.
Η Μαρώνεια και η ομώνυμη αρχαία πόλη της
Η Μαρώνεια ανήκει στον δήμο Μαρώνειας-Σαπών και από τη μια πλευρά εκτείνεται ο όρος Ίσμαρος, ενώ από την άλλη βρέχεται από το Θρακικό πέλαγος. Η τοποθεσία της βρίσκεται σε μια εύφορη πεδιάδα, γεμάτη αμπέλια και καλλιέργειες. Η πρώτη αναφορά για την περιοχή αυτή υπάρχει στην Οδύσσεια του Ομήρου. Σύμφωνα με τη Μαρία Σαρλά-Πεντάζου (επιμελήτρια αρχαιοτήτων) και τον Βαγγέλη Πεντάζο (έφορο αρχαιοτήτων Δελφών), ο Όμηρος αναφέρει τη Μαρώνεια ως «πατρίδα του Μάρωνα, ιερέα του Απόλλωνα, που κατοικούσε σε ένα ιερό άλσος του θεού, γεμάτο δένδρα, στην πόλη Ίσμαρο». Ήταν η πόλη των Κικόνων. Πιο συγκεκριμένα, ο δήμος Μαρωνείας-Σαπών παραθέτει από την Ιλιάδα ότι ο Μάρων προσέφερε δώρα στον Οδυσσέα κατά την επιστροφή του στην Ιθάκη. Στα δώρα αυτά περιλαμβανόταν και ο ξακουστός ισμαρικός οίνος των Κίκονων, με τον οποίο ο Οδυσσέας μέθυσε τον Κύκλωπα Πολύφημο και κατάφερε να τον τυφλώσει, αποδράσσοντας μαζί με τους συντρόφους του από το σπήλαιο.
Σήμερα η Μαρώνεια βρίσκεται στους πρόποδες του Ίσμαρου. Η τωρινή της θέση μεταφέρθηκε κατά τον 17ο αιώνα λόγω πειρατικών επιδρομών. Η αρχιτεκτονική της ξεχωρίζει, καθώς τα περισσότερα σπίτια κατασκευάστηκαν με υλικά από τα αρχαία ερείπια.
Ο Καπετάν Πέτκο Βοϊβόδα
Ο Καπετάν Πέτκο Βοϊβόδα ή Πέτκο Κυριάκωφ Καλογιάννωφ γεννήθηκε στην Αισύμη της Αλεξανδρούπολης το 1844. Πρόκειται για μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της Θράκης και «ήρωα» στη Βουλγαρία. Ήταν λήσταρχος, αλλά οι Βούλγαροι τον αποκαλούν «επαναστάτη». Η δράση του έλαβε χώρα κατά τον 19ο αιώνα, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό τον ζυγό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Από τη μία, καταγράφεται ως βάναυσος ληστής, με εγκλήματα που περιλάμβαναν ληστείες και βία εναντίον Μουσουλμάνων και Χριστιανών. Από την άλλη, Βούλγαροι ιστορικοί τον παρουσιάζουν ως επαναστάτη και εθνικό ήρωα που συμμετείχε στον αγώνα κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και συνεργάστηκε με τον ρωσικό στρατό.
Ο θρύλος του θησαυρού του Πέτκο Βοϊβόδα
Η Μαρώνεια έχει συνδεθεί για πολλά χρόνια με έναν θρύλο – αυτόν του θησαυρού του Καπετάν Πέτκο Βοϊβόδα. Ωστόσο, οι ιστορικοί δεν έχουν καταφέρει να αποδείξουν την αλήθεια του, οπότε παραμένει ερώτημα αν πρόκειται απλώς για μια τοπική λαϊκή διήγηση.
Ο θρύλος αναφέρει ότι κάπου στην περιοχή, και ιδιαίτερα στον Ίσμαρο, υπάρχει κρυμμένος ο θησαυρός από τις ληστείες και τις επιδρομές που συνήθιζε να κάνει ο Βοϊβόδα. Μια άλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι επειδή διατηρούσε σπίτι στη Μαρώνεια, ο θησαυρός είναι θαμμένος κάτω από αυτό.
Γι’ αυτόν το λόγο, η περιοχή έγινε έντονος «μαγνήτης» αρχαιοκαπηλείας και θησαυροθηρίας, κυρίως από Βούλγαρους. Ιδιαίτερα μετά το 2024, όταν στο χωριό Kapitan Petko Voyvoda στη Βουλγαρία εντοπίστηκε χρυσός θησαυρός που ανήκε σε έναν πολεμιστή από τη Θράκη.
Ωστόσο, ο θρύλος αυτός δεν είναι αποδεδειγμένος. Προς το παρόν πρόκειται για έναν ακόμα τοπικό θρύλο, τον οποίο η Μαρώνεια αξιοποιεί μέσω εκδηλώσεων με θεματικές ιστορίες τρόμου και θρύλων για τους μεγάλους και κυνήγι θησαυρού για τους μικρούς.
Για το GRDiscovery
Ρεπορτάζ: Ιωάννα Φιλίππου