Η ρομποτική τα τελευταία χρόνια γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη, με τη χώρα μας να έχει πρωτοπορήσει σε παγκόσμιους διαγωνισμούς και να αναγνωρίζεται για την καινοτομία της. Ειδικότερα, χάρη σε οργανισμούς και θεσμούς που υποστηρίζουν την εκπαίδευση STEM, παιδιά και νέοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να ασχοληθούν πιο ουσιαστικά και εκτενώς με τη ρομποτική.
Στο πλαίσιο της έρευνας, μιλήσαμε με τον Ραφαήλ Τζίμας, προπονητή της ομάδας ρομποτικής «Ι. Τσιαμούλης». Εκείνος και η ομάδα του έχουν καταφέρει εντυπωσιακές διακρίσεις, ανεβάζοντας τον πήχη πολύ ψηλά και κερδίζοντας παγκόσμια αναγνώριση. Αυτή τη φορά παρουσιάζουν μια νέα καινοτομία στον τομέα της αρχαιολογίας, η οποία φιλοδοξεί να ενισχύσει το έργο των αρχαιολόγων στις ανασκαφές.
Πώς ξεκίνησε η ομάδα ρομποτικής «Ι. Τσιαμούλης» και ποιο είναι το όραμά της;
Η ομάδα μας ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια, μέσα από την ανάγκη να δοθεί στα παιδιά μια πραγματική ευκαιρία να γνωρίσουν το STEM μέσα από τη συνεργασία, τη δημιουργικότητα και τον ενθουσιασμό ενός διαγωνισμού, όπως το FIRST LEGO League. Με τον χρόνο, η ομάδα εξελίχθηκε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: τα παιδιά αγάπησαν τον διαγωνισμό, έμαθαν να ξεπερνούν τα όριά τους και κατάφεραν να μετατρέψουν μια μικρή, άπειρη ομάδα σε πρωταθλήτρια Ελλάδας και σε μία από τις κορυφαίες ομάδες του κόσμου.
Το όραμά μας σήμερα δεν περιορίζεται μόνο στις διακρίσεις. Θέλουμε να δημιουργούμε τεχνολογία με πραγματικό αντίκτυπο, να αναδεικνύουμε τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από την καινοτομία, να εμπνέουμε όλο και περισσότερους μαθητές και, γιατί όχι, κάποια μέρα να φέρουμε στην Ελλάδα ένα Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ρομποτικής.
Η Ελλάδα καταφέρνει να διακριθεί παγκοσμίως σε απαιτητικούς διαγωνισμούς ρομποτικής. Τι σημαίνει αυτό για τη χώρα μας;
Οι διεθνείς επιτυχίες της Ελλάδας στη ρομποτική αποδεικνύουν ότι οι νέοι μας διαθέτουν δημιουργικότητα, τεχνική κατάρτιση και πάθος για την τεχνολογία. Αυτές οι διακρίσεις ενισχύουν την εικόνα της χώρας μας ως πυλώνα καινοτομίας, προωθούν την εκπαίδευση STEM, δημιουργούν νέες ευκαιρίες στον τεχνολογικό τομέα και ενδυναμώνουν την εθνική υπερηφάνεια. Παράλληλα, επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα μπορεί να σταθεί με αξιοπρέπεια και δυναμισμό στον παγκόσμιο χάρτη της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Φέτος, στον Παγκόσμιο FIRST LEGO League, ασχολείστε με την αρχαιολογία και την καινοτομία στις ανασκαφές. Πώς προέκυψε αυτή η ιδέα;
Κάθε χρόνο, το FIRST LEGO League ανακοινώνει μία θεματική κοινή για όλον τον κόσμο. Η φετινή θεματική, που επικεντρώνεται στην αρχαιολογία, μας ενέπνευσε ιδιαίτερα, επειδή συνδέει την τεχνολογία με έναν από τους σημαντικότερους τομείς της ελληνικής ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μελετήσαμε τις προκλήσεις των πραγματικών ανασκαφών, επικοινωνήσαμε με ειδικούς, συγκεντρώσαμε επιστημονικά δεδομένα και αποφασίσαμε να αναπτύξουμε λύσεις που δεν θα βοηθήσουν μόνο στον διαγωνισμό, αλλά μπορούν να έχουν και ουσιαστική εφαρμογή στο πεδίο.
Πώς λειτουργούν οι συσκευές που αναπτύξατε και πώς θα βοηθήσουν τους αρχαιολόγους;
Φέτος αναπτύξαμε δύο καινοτόμες συσκευές, σχεδιασμένες ειδικά για την ασφάλεια, την τεκμηρίωση και τη λεπτομερή ανάλυση της ανασκαφικής διαδικασίας. Η πρώτη είναι μια συσκευή με περιστρεφόμενο σφουγγάρι και ρυθμιζόμενη απορρόφηση, η οποία επιτρέπει την ήπια απομάκρυνση του χώματος γύρω από εύθραυστα αντικείμενα, περιορίζοντας τον κίνδυνο θραύσης και συλλέγοντας ταυτόχρονα μικροσωματίδια για περαιτέρω μελέτη.
Η δεύτερη συσκευή είναι το «Τριπλό Κόσκινο Ανάλυσης», ένα σύστημα τριών επιπέδων που πραγματοποιεί λεπτομερή ταξινόμηση του υλικού της ανασκαφής και παρέχει δεδομένα για την υγρασία, την πυκνότητα και τα μικροθραύσματα, δίνοντας στους αρχαιολόγους μια πλήρως τεκμηριωμένη εικόνα κάθε στρώματος. Με αυτές τις λύσεις, οι ανασκαφές γίνονται πιο ασφαλείς, πιο ακριβείς και πολύ πιο αποτελεσματικές.
Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι της ομάδας σας;
Στόχος μας είναι να εξελίσσουμε τις ιδέες μας και να τις φέρνουμε όσο πιο κοντά γίνεται σε πραγματικές εφαρμογές. Θέλουμε να συνεχίσουμε τη δυναμική μας πορεία, να εκπροσωπήσουμε την Ελλάδα επάξια στις διεθνείς διοργανώσεις και να αναπτύξουμε τεχνολογικές λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά επιστήμονες και ερευνητές. Παράλληλα, επιδιώκουμε να εμπνεύσουμε ακόμη περισσότερους μαθητές, να προωθήσουμε τη ρομποτική εκπαίδευση και να συμβάλουμε ενεργά στην εξέλιξη της καινοτομίας στη χώρα μας.
Τι θα λέγατε σε ένα παιδί που ενδιαφέρεται για τη ρομποτική; Πώς θα το συμβουλεύατε να κυνηγήσει το όνειρό του;
Σε κάθε παιδί που αγαπά τη ρομποτική θα λέγαμε να τολμήσει χωρίς φόβο. Να μπει σε μια ομάδα, να μάθει, να δοκιμάσει, να κάνει λάθη και να μην εγκαταλείψει ποτέ τους στόχους του. Η ρομποτική δεν είναι μόνο τεχνολογία· είναι φαντασία, συνεργασία, επιμονή και συνεχής ανακάλυψη. Και το σημαντικότερο είναι ότι κάθε παιδί, ανεξάρτητα από το επίπεδό του, μπορεί να εξελιχθεί και να κατακτήσει πράγματα που σήμερα ίσως του φαίνονται αδύνατα.
Υπάρχει κάτι ακόμη που θα θέλατε να αναφέρετε για τη δράση της ομάδας σας;
Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι η ομάδα «Ι. Τσιαμούλης» αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί όταν τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα, την έρευνα και τη συνεργασία. Για εμάς, η ρομποτική δεν είναι απλώς ένας διαγωνισμός, αλλά μια πορεία μάθησης που ενώνει μαθητές, εκπαιδευτικούς και οικογένειες, καλλιεργεί αξίες και προσφέρει στα παιδιά εμπειρίες ζωής. Και κάπως έτσι, μια ομάδα από το Περιστέρι έφτασε να βρίσκεται ανάμεσα στις κορυφαίες του κόσμου — και συνεχίζει.
Για το GRDiscovery
Ρεπορτάζ: Ιωάννα Φιλίππου
Φωτογραφίες: Ραφαήλ Τζίμας/Ομάδα Ρομποτικής στο «Ι. Τσιαμούλης»